Akke de Ka, 

column uit It Kattebeltsje

januari 2026 Fries


AKKE WURDT ANNEKSEARD

Ik bin Akke de Ka en wy wenje achter it tredde kloksgat fan ‘e toer, ik en myn man Durk.

It is wol wat mei de wrâldpolityk optheden en no blykt ek noch dat ik der midden yn sit. At jo in rjochte lijn lûke oer de wrâldbol fan Moskou nei Washington, dan sille jo sjen dat dy presys oer Fryslân rint. Sterker noch, hy rint oer de gemeente Waadhoeke. Sterker noch, hy rint oer Rie. Allersterkst: hy rint eksakt oer de toer. Dat wol sizze, dat as Poetin in kearnraket ôfsjit op it Wite Hûs, dat dy dan rjocht oer myn kop hinne giet. Ik sit krekt op healwei. Ik bin de earste dy it wit at der wat ûnderweis is. 

Dêr binne se by it Pentagon ek achter kaam. De toer fan Rie is in strategysk punt tusken east en west. Strategysker noch as Grienlân. Dat doe ’t Trump dit hearde, sei er drekst: I WANT IT! Hy wol de toer anneksearje en in militaire basis op de klokssouder meitsje. Ik krige in oantekene brief fan him. Binnen in wike moatte ik en Durk der út wêze. 

Ik ha fuortendaliks protesteard by de Nederlânske regearing, mar dêr koene se my net helpe, want se wolle Trump net lilk meitsje. Hy docht it wierskynlik mei de bêste bedoelings, krige ik te hearren. En it gie mar om in tuorke yn in gat earne op it plattelân fan in provinsje yn in úthoeke fan it lân. En de oarspronklike bewenners wiene by harren yn de befolkingsadministraasje net bekend. No sis.

Dan moat ik sels mar wer. Yn de brief skriuwt Trump dat at ik net meiwurkje, hy in soldaat stjoere sil. Ien soldaat, moat ik begripe. Mear tinkt er net nedich te hawwen om my der ûnder te krijen. Mar dan ken er Akke noch net. Hy sil minstens in flychdekskip stjoere moatte. Bin benijd hoe se it ha sille om dat skip de Opslach ynfarre te litten, mar dat is harren probleem. 

Ik stean se op te wachtsjen. De toer hat sokke dikke muorren, it is in fort gelyk. Wy sitte hjir hiel feilich. Durk hie noch in pear doazen yllegaal fjoerwurk oer fan Aldjiersjûn, omt er konkurrinsje krige fan de Rede, dêr ’t er net op rekkene hie. Dat sa gau as dy soldaat ûnder oan de toer stiet, dan smyt ik út it kloksgat wei in Cobra op syn kop. En desnoads in hiele doasfol. Dan naait er wol út.

 

Durks Akke
 

januari 2026 Nederlands


AKKE WORDT GEANNEKSEERD

Ik ben Akke de Ka en wij wonen achter het derde klokgat van de toren, mijn man Durk en ik.

Er is tegenwoordig nogal wat aan de hand met de wereldpolitiek en nu blijkt ook nog dat ik er middenin zit. Als je een rechte lijn over de wereldbol trekt van Moskou naar Washington, dan zul je zien dat die precies over Fryslân loopt. Sterker nog: hij loopt over de gemeente Waadhoeke. Sterker nog: hij loopt over Ried. Het allersterkst: hij loopt exact over de toren. Dat wil zeggen dat als Poetin een kernraket afvuurt op het Witte Huis, die dan recht over mijn hoofd heen gaat. Ik zit precies halverwege. Ik ben de eerste die het weet als er iets onderweg is.

Daar zijn ze bij het Pentagon ook achter gekomen. De toren van Ried is een strategisch punt tussen oost en west. Nog strategischer dan Groenland. Dus toen Trump dit hoorde, zei hij meteen: I WANT IT! Hij wil de toren annexeren en een militaire basis maken op de klokkenzolder. Ik kreeg een aangetekende brief van hem. Binnen een week moeten Durk en ik eruit zijn.

Ik heb onmiddellijk geprotesteerd bij de Nederlandse regering, maar daar konden ze mij niet helpen, want ze wilden Trump niet boos maken. Hij deed het waarschijnlijk met de beste bedoelingen, kreeg ik te horen. En het ging tenslotte maar om een torentje in een gat ergens op het platteland van een provincie in een uithoek van het land. En de oorspronkelijke bewoners waren bij hen in de bevolkingsadministratie niet bekend. Nou ja zeg.

Dan moet ik het zelf maar weer oplossen. In de brief schrijft Trump dat als ik niet meewerk, hij een soldaat zal sturen. Eén soldaat, moet ik begrijpen. Meer denkt hij niet nodig te hebben om mij eronder te krijgen. Maar dan kent hij Akke nog niet. Hij zal minstens een vliegdekschip moeten sturen. Ik ben benieuwd hoe ze het voor elkaar willen krijgen om dat schip de Opslach in te laten varen, maar dat is hun probleem.

Ik sta ze op te wachten. De toren heeft zulke dikke muren, het is net een fort. Wij zitten hier hartstikke veilig. Durk had nog een paar dozen illegaal vuurwerk over van oudjaarsavond, omdat hij concurrentie kreeg van de Rede, waar hij niet op gerekend had. Dus zodra die soldaat onderaan de toren staat, gooi ik vanuit het klokgat een Cobra op zijn kop. En desnoods een hele doos vol. Dan maakt hij wel dat hij wegkomt.

Durks Akke

februari 2026 Fries


WURDT AKKE DAKLEAS? 

 

Ik bin Akke de Ka en wy wenje achter it tredde kloksgat fan ‘e toer, ik en myn man Durk. 

Juster hearde ik gestommel ûnder yn ‘e toer. Der kaam ien de ljedder op. En dat wylst it hielendal net in dei wie, dat de flagge op ‘e toer moast. Doe ’t de besiker op ‘e klokssouder kaam en swier hymjend op in bynt delplofte, seach ik dat it de tsjerke-rintmaster wie. Myn húsbaas, om samar te sizzen. 

 

Hy kaam mei in boadskip, sei er, neidat er wat bekommen wie. It wie net sa’n bêst berjocht, sei er. Hy kaam te fertellen dat it in ôfrinnende saak is mei de tsjerklike gemeente. Der binne noch mar in hantsjefol ledematen oer en dy binne hast allegear oer de hâldberheidsdatum. It is allang gjin tsjerkefol mear. Se passe sneins meiinoar ek wol yn in húskeamer, dêr it noch smûker is ek. En dy pear minsken kinne it finansjeel ek net mear opbringe om de tsjerke yn stân te hâlden. Se ha der lang oer stind, mar no is de kûgel troch de tsjerke. Meikoarten moatte se harsels opheffe. 

 

Foardat it publyk bekend makke wurdt, woene se earst my ynljochtsje, omt foar my it measte op it spul stiet. Want wat bart der dan mei de tsjerke? At net ien it gebou ha wol, dan moat it sloopt wurde en bliuwt der neat fan oer. It oargel en de preekstoel bedarje faaks op Marktplaats. En dan stean ik en Durk op strjitte. 

 

Ik kin it my net foarstelle, mar it is echt. Wat is Rie sûnder syn tsjerke? In doarp sûnder tsjerke is gjin doarp. Dat is in gehucht. Dat is de offisjele definysje fan inkeld mar in tropke huzen, sykje it mar op. Ik hoopje net dat it safier komt. Hopelik komt Doarpsbelang mei in oplossing. Oars moatte se harsels omdoopje ta Gehuchtsbelang. It sil wol wennen wurde. De Rede is dan net mear ús doarpshûs, mar it wurdt ús gehuchtshûs. En it Kattebeltsje is de gehuchtskrante fan Rie. En Jelle moat ek oan de bak: “dorpjeried” kin net mear. Dat moat “gehuchtjeried” wurde. Sjogge jim it foar jim? 

 

Dit wurdt in spannend jier foar my en Durk. Dat foar alle wissichheid woe ik alfêst de fraach stelle: hokker famylje wol ús yn ‘e hûs nimme as it al safier komt? Wy wolle net út Rie wei. Sa ’t Durk altyd seit: ik moet de toer fan Rie wol sjen kinne. 

 

Eh, tsja, dat kin aansens noch wolris lestich wurde. 

 

Durks Akke

februari 2026 Nederlands


WORDT AKKE DAKLOOS?

Ik ben Akke de Ka en wij wonen achter het derde klokkengat van de toren, mijn man Durk en ik.
Gisteren hoorde ik gestommel onder in de toren. Er kwam iemand de ladder op. En dat terwijl het helemaal geen dag was waarop de vlag op de toren moest. Toen de bezoeker op de klokkenzolder kwam en zwaar hijgend op een balk neerplofte, zag ik dat het de kerkvoogd was. Mijn huisbaas, om zo te zeggen.

 

Hij kwam met een boodschap, zei hij, nadat hij even op adem was gekomen. Het was geen best bericht, zei hij. Hij kwam vertellen dat het een aflopende zaak is met de kerkelijke gemeente. Er zijn nog maar een handvol leden over en die zijn bijna allemaal over de houdbaarheidsdatum. Het is al lang geen volle kerk meer. Ze passen op zondag ook wel samen in een huiskamer, waar het nog gezelliger is ook. En die paar mensen kunnen het financieel ook niet meer opbrengen om de kerk in stand te houden. Ze hebben er lang over nagedacht, maar nu is de kogel door de kerk. Binnenkort moeten ze zichzelf opheffen.

 

Voordat het publiek bekendgemaakt wordt, wilden ze eerst mij inlichten, omdat er voor mij het meeste op het spel staat. Want wat gebeurt er dan met de kerk? Als niemand het gebouw wil hebben, dan moet het worden gesloopt en blijft er niets van over. Het orgel en de preekstoel belanden misschien op Marktplaats. En dan staan Durk en ik op straat.

 

Ik kan het me niet voorstellen, maar het is echt. Wat is Rie zonder zijn kerk? Een dorp zonder kerk is geen dorp. Dat is een gehucht. Dat is de officiële definitie van slechts een groepje huizen, zoek het maar op. Ik hoop niet dat het zover komt. Hopelijk komt Dorpsbelang met een oplossing. Anders moeten ze zichzelf omdopen tot Gehuchtsbelang. Het zal wel wennen worden. De Rede is dan niet meer ons dorpshuis, maar wordt ons gehuchtshuis. En het Kattebeltsje is de gehuchtskrant van Rie. En Jelle moet ook aan de bak: “dorpjerie” kan dan niet meer. Dat moet “gehuchtsrie” worden. Zien jullie het al voor je?

 

Dit wordt een spannend jaar voor mij en Durk. Daarom wilde ik voor de zekerheid alvast de vraag stellen: welke familie wil ons in huis nemen als het zover komt? Wij willen niet uit Rie weg. Zoals Durk altijd zegt: ik moet de toren van Rie wel kunnen zien.

 

Eh, tja, dat kan straks nog wel eens lastig worden.

 

Durks Akke

maart 2026 Fries


tekst komt nog

maart 2026 Nederlands


tekst komt nog

april 2026 Fries


Tekst komt nog

april 2026 Nederlands


Tekst komt nog

mei 2026 Fries


tekst komt nog

mei 2026 Nederlands


tekst komt nog

juni 2026 Fries


tekst komt nog

juni 2026 Nederlands


tekst komt nog

september 2026 Fries


tekst komt nog

september 2026 Nederlands


tekst komt nog

oktober 2026 Fries


tekst komt nog

oktober 2026 Nederlands


tekst komt nog

november 2026 Fries


tekst komt nog

november 2026 Nederlands


tekst komt nog

december 2026 Fries


tekst komt nog

december 2026 Nederlands


tekst komt nog