Akke de Ka, 

column uit It Kattebeltsje

september 2017


AKKE EN DE BUS 

 

Ik bin Akke de Ka en wy wenje achter it tredde kloksgat fan ‘e toer, ik en myn man Durk. 

Ja, minsken, ik bin der noch. Net dat ik fuort west ha of sokssawat, mar ik tocht, se rêde it fierder wol sûnder my. Allinne dat hie ik mis. Oeral rinne de lêste tiid de dingen yn ‘e hobbel. 

Bygelyks yn Amearika: dêr kieze se sûnder myn tastimming ynienen in presidint mei in hiel ferkeard kapsel. Of nim Noord-Korea: dêr tinke se dat se oeral mar raketten hinne sjitte meie. En in kabinet formearje einigt ek as in pod op ‘e klúten. 

Dan hjir yn Rie: dêr hâldt it korps der samar mei op. Wa hat sein dat dat allegear samar kin? Ikke net. It wurdt heech tiid dat ik my der wer mei begjin te bemuoien, oars wurdt it in soadsje. As ik de lêste wiken troch de kloksgatten nei bûten sjoch, dan sjoch ik hieltyd grutte blauwe kokers op tsjillen troch it doarp riden, wol fjouwer kear yn ‘e oere. Soms sitte der ek minsken yn, hiel apart. En foarop stiet altyd it nûmer 71. Wêr binne dy oare 70 dan? Ik hie soks yn Rie noch nea sjoen, dat ik tocht, ik moat Marten mar ris freegje. Dy wit ornaris aardich goed wat der op ‘e dyk bart. Ja Akke, sei Marten, dat binne saneamde “bussen”. Dêrmei kinne jo fan it iene plak nei it oare reizgje. It is Lijn 71. Se ride optheden troch Rie omt de dyk der yn Tsjummearum út leit. No minsken, ik stie fersteld. 

Wat in útfining. Wêrom ha wy dat hjir yn Rie nea earder hân? Ik sei tsjin Marten: dus as ik nei de stêd wol, dan hoech ik net mear op dy âld Spartamet fan my? Ik kin gewoan op sa’n “b-u-s” stappe en waarm en droech sitte? Hie ik dat mar earder witten. Mar ja, der komt hjir normaal noait sa’n “bus “troch Rie, dat ik koe it ek net witte. 

Wy moatte soargje dat wy dy bus hjir hâlde, ek as de dyk yn Tsjummearum wer iepen is. Ik seach dat de bestjoerders harren oriëntearje op lytse omliedingsbuordsjes, hjir en dêr op lantearnepeallen. Ik draach Durk op om dy nei te meitsjen. As de echte dan fuorthelle wurde, hingje wy gau nepbuordsjes op. Hy sil ek in bushalte neimeitsje, hjir lyk foar tsjerke. Kin ik sa út ‘e hûs wei ynstappe. 

Hat der noch ien belang by in Spartamet? Is yn prima steat (hat altyd fan in âld froutsje west). 

 

Durks Akke

oktober 2017


Akke en de NETLB-Band 

 

Ik bin Akke de Ka en wy wenje achter it tredde kloksgat fan ‘e toer, ik en myn man Durk. 

Minsken, wat fyn ik it dochs sûnde dat de LB-Band der mei ophâlden is. Ik fûn it lêste optreden op 24 juni in grut sukses en ik ha dy jûn in protte wille hân. Der is neat wat de stimming der sa yn bringt as in fleurich stik libbene muzyk. Ivich spitich dat dat no foarby is. Mar ja, ik snap it wol. 

Yn dizze moderne tiid ha de minsken gjin tiid mear om alle wiken te rippetearen, lit stean om alle dagen te oefenjen. Anno 2017 wolle wy sokke ferplichtings net mear. Wat bliuwt lykwols, is de leechte en it gemis. Dêrom ha ik besluten om sels mar in korps op te rjochtsjen. En dan ien hielendal fan dizze tiid, dat wol sizze sûnder tiidsbeslach of plichtplegings. 

Dames en hearen, ik presintearje jim: de NETLB-Band. Moandeitejûns fan healwei achten oant healwei tsienen ha wy NET rippetysje. Yn prinsipe jildt dit foar alle moandeis, dus ek yn fakânsjetiid en mei de feestdagen. Dat hâldt der svp rekken mei by it plannen fan fakânsjes, jierdeifeestjes en sa dat jim de moandeitejûn NET frijhâlde. Tink ek goed om de oanfangstiid fan healwei achten, sadat wy allegear tagelyk NET begjinne kinne. Jim wurde frege om alle dagen thús in oerke NET te oefenjen. Langer mei ek. NET-leden kinne harren fanôf no oanmelde. Of NET fansels, want jo binne automatysk NET-lid. Frijheid, blijheid. Oare leden ha wy NET. No ja, ien NET-earelid (iksels). Der komt ek NET in bestjoer, want dêr is dochs NET ien foar te finen. 

Dus, iksels bin NET foarsitter. Sekretaris en ponghâlder kin Sandra wol NET dwaan. (In NET-dûbelfunksje, of in dûbele NET-funksje, dêr wol ik ôf wêze.) Ynstruminten ha wy ek NET, want dy ha wy NET noadich. Hoe kinne se dan ea in noat útbringe, hear ik jo sizzen. Goeie fraach. Wolno, dat dogge wy NET. In pear kear yn ’t jier hâlde wy in jûntsje yn ‘e Rede. 

Alle NET-leden stappe it poadium op en stekke harren tillefoan omheech. Elk hat de nijste app derop. De ien hat de trompet-app, de oar de bugel-app en in tredden de grutte tromme-app. Iksels ha de dirigint-app. En dan kin it feest begjinne. Wurdt it wer âlderwets gesellich. Kontribúsje betelje wy NET en it âld papier helje wy ek NET op, want dat ha wy NET oan tiid. 

As dit NET in sukses wurdt, dan wit ik it ek NET mear. Ideaal, sa ’n feriening. Of NET. . .??? 

 

Durks Akke

november 2017


AKKE EN DE FERKIEZINGS 

 

Ik bin Akke de Ka en wy wenje achter it tredde kloksgat fan ‘e toer, ik en myn man Durk. 

Dus. Noch even en dan wenje wy yn Waadhoeke. Ik moat sizze dat ik noch net wyld entoesjast bin oer de namme. It klinkt krekt as stean wy hjir altyd oan de ankels ta yn it wetter. 

Wêrom net wat flitsenders. Wat moderns, kommersjeels en ynternasjonaal klinkend. Great Wide Open Country, bygelyks. Mar nee, wy wenje tenei yn in klamme hoeke. Ik bin wol benaud dat Rie aansens hielendal weiwurdt yn dy nije grutte gemeente. 

Durk hat it foar my útrekkene, mar wy binne mei minder as ien prosint fan de ynwenners. Dat wy hoege nearne mear op te rekkenjen. Dêrom tocht ik, wy kinne better ússels mar rêden gean. Rie moat ûnôfhinklik wurde, krekt as Kataloanië. 

Dêrom sil ik in referindum hâlde. Meikoarten krije jim allegearre in stimbryfke yn ‘e bus, wêrop jim dat oanjaan kinne. In fakje mei NEE stiet der net op, want wy ha gjin oare kar mear. En ik wie fan doel om mei te dwaan oan de gemeenteferkiezings, mar dat is misbeteard. 

Earst hie ik my oanmeld as Partij Van Durks Akke, ofwol PVDA, mar sa’n partij blykte al mei te dwaan. Dat doe waard it de RÛP, ofwol de Riester Ûnôfhinklikens Partij, mei mysels as listlûker en Durk as listtriuwer. Oare kandidaten ha wy net, want as ik keazen wurd, kin ik my der sels wol mei rêde. 

Mar blykber krigen se dêr yn it Kremlin lucht fan, want it duorre net lang of der waard allegear nep-nijs oer my ferspraat. Der stie ynienen op dorpjeried.nl dat ik ûntuchtige handlings útfierd ha soe mei de boargemaster. Se woene my swart meitsje. No, ten earste bin ik dat útsoarte al en ten twadde, ik hâld sokke dingen altyd ûnder de pet. Dat it kaam seker net by my wei en de boargemaster sil der ek nea wat oer loslitte. En ik soe polityk asyl oanfrege ha yn België. Kloppet allegear gjin hout fan, mar it kwea wie al dien de RÛP waard fan de list skrast. 

Nee, dy Poetin, dy sit hjir achter. De Russen ha ús doarpssite hackt. Ik snap it wol, want hy is skitene benaud foar my. Hy tinkt, as dy Akke it dêr foar it sizzen krijt, dan is foar my yn Fryslân neat mear te ferstriken. En dat is ek sa. Ik fertink se lykwols fan noch folle mear. Miskien ha se de kompjoeter fan de Kattebel ek wol kreake en stiet dit krantsje fol mei nep-nijs. Miskien sels wol op dizze blêdside. Miskien bin ik it sels wol net iens, dy dit skriuwt. 

 

Poetins’s Akke.

december 2017


AKKE NIMT ÔFSKIE 

 

Ik bin Akke de Ka en wy wenje achter it tredde kloksgat fan ‘e toer, ik en myn man Durk. 

Ha! Dêr ha ‘k ik jim te pakken. By it lêzen fan dy kop tochten jim fansels: moai sa, binne wy einlings fan dat âlde seurwiif ôf. Mar nee, ik nim gjin ôfskie fan de Kattebel. Ik nim ôfskie fan ús âlde gemeente. 

Noch in wike of sa en dan bestiet Frjentsjerteradiel net mear. En dat is bêst wol even in dinkje foar ien dy har hiele libben yn dy gemeente trochbrocht hat. Ik wurd der suver wat sentimentitatiel fan. Myn adres wie altyd: A. De Ka, p/a Toer, Rie, gemeente Frjentsjerteradiel. Rie en Frjensterteradiel, dat hat lang byinoar heard. Al ieuwen. Al foardat it op ‘e plaknambuorden stie. Wat sis ik, sa lang as it bestiet hat Rie yn dizze gemeente lein. Al sûnt de midsieuwen. En no, nei hast tûzen jier (ik oerdriuw net), ferdwynt de namme. It is in histoarysk momint. Dêr moat ik wol even by stilstean. 

Ik en Durk binne noch út de tiid fan de âlde gemeente Frjentsjerteradiel, fan foar de earste fúzje. Doe wiene wy noch gesellich meiinoar as lytse doarpkes om de stêd hinne. Destiids wie it al in bysûndere gemeente, want it wie miskien wol de iennichste mei syn gemeentehûs yn in oare gemeente. Dat stie ommers yn Frjentsjer, dat doe ek noch selsstannich wie. 

It wie de tiid dat je de boargemaster noch koenen en hy koe jo. By it jubeleum fan Klaas Mug ried Hempenius mei yn de optocht. Dêrnei, at der wat yn Rie te rêden wie, dan kaam Hartkamp faak wol even del. Yn syn âlde blauwe Saab. En dan mocht er altyd graach even oanstekke yn de Rede. Want hy spuide der net yn. In echte Boargemaster. At je earne mei sieten, dan koene je in ôfspraak mei him meitsje. Dat wiene noch ris tiden. 

Soksoarte dingen is aansens oer, fansels. Dan komme jo net mear foarby de amtners. Mar it kin allegearre noch feroarje, want iksels ha sollisitearre op de funksje fan nije boargemaster. En ik gean der fan út dat ik grutte kâns meitsje, fanwege myn bysûndere liederskapasiteiten. Freegje Durk dêr mar nei. As ik dus aansens de nije boargemaster bin, dan stiet myn doar altyd iepen foar alle Riesters. En alle kearen as der wat yn de nije Rede te rêden is, dan bin ik der by. Nim ik ek in bessentsje. Of twa. Fansels is de toer myn amtswenning. 

En by my oan de wand hinget it âlde plaknammeboerd fan Rie, want dat hie Durk lêsten al achteroer drukt. 

 

Durks Akke